Vitamine C: Waar is het goed voor en waar moet je op letten?

vitamine-cVitamine C (ascorbinezuur) is een in water oplosbare vitamine en een krachtig antioxidant. Vitamine C neutraliseert schadelijke vrije radicalen die het lichaam terroriseren. Bij vitamine C denk je spontaan aan sinaasappelen en citroenen, maar levensmiddelen die minstens evenveel of meer vitamine C bevatten zijn onder andere:

  • Gele & rode paprika
  • Kiwi + bepaalde bessen
  • Peterselie & witlof
  • Aardappelen & spruitjes

Aan onder meer appelmoes, vleeswaren, voorgeschilde aardappels, limonades en vruchtensappen wordt ascorbinezuur veelal als conserveermiddel toegevoegd…

Vitamine C: ascorbinezuur

In de praktijk worden “vitamine C” en “ascorbinezuur” door elkaar gebruikt en als synoniemen gezien. Hoewel men met ascorbinezuur inderdaad meestal de natuurlijke stof bedoelt die in plantachtige organismen voorkomt, kan ascorbinezuur ook op synthetische wijze worden verkregen uit glucose. Ascorbinezuur is eigenlijk de –al dan niet natuurlijke– voorloper van vitamine C die in het lichaam wordt omgezet naar vitamine C.

Waar is vitamine C goed voor?

Zonder vitamine C kan de mens letterlijk niet leven. Vitamine C is onder meer nodig en/of verantwoordelijk voor of bij:

  • Immuunsysteem / lichamelijke weerstand
  • De vorming van collageen: het proteïne-achtige hoofdbestanddeel van losmazig bindweefsel en verantwoordelijk voor stevigheid + elasticiteit van de huid
  • Gezonde botten, tanden & bloedvaten
  • Spierstofwisseling: de biochemische processen in de spieren, zoals energie-opname, bouwstoffenverbruik, afvalstoffenverwerking en aanmaak van reserves
  • Het controleren en reguleren van een deel van de hormoonhuishouding
  • Afvoer van afvalstoffen + afbraakproducten
  • De opname van ijzer
  • Lichamelijke groei & genezing

Daarnaast speelt vitamine C een noemenswaardige tot cruciale rol bij meer dan 800 verschillende lichamelijke biochemische reacties.

Vitamine C-tekort

Te weinig vitamine C kan leiden tot scheurbuik. Scheurbuik ontstaat nadat iemand enkele maanden weinig tot geen vitamine C heeft gebruikt. Scheurbuik wordt –van kwaad naar erger– gekenmerkt door de volgende symptomen:

  • Verminderde weerstand & slapeloosheid
  • Bloedarmoede, bloeduitstortingen + blauwe plekken
  • Spierpijn
  • Extreme vermoeidheid
  • Pijn in botten & gewrichten
  • Gewichtsverlies & verminderde eetlust
  • Verstoorde wondgenezing
  • Tandvleesbloedingen & inwendige bloedingen
  • Loszittende tanden & tanduitval
  • Plotseling overlijden

Weetjes m.b.t. vitamine C

  • De naam “ascorbinezuur” is afgeleid van ‘A’ (niet) en ‘scorbutus’ of ‘scorbuut’ (scheurbuik). In de 18e eeuw werd namelijk bekend dat vitamine C scheurbuik voorkomt. Aan dat gegeven dankt vitamine C de bijnaam “antischeurbuikfactor”.
  • De mens is een van de weinige ‘diersoorten’ die zelf geen vitamine C aanmaakt en het dus uit voeding dient te halen.
  • Mensen die (onnodig) grote hoeveelheden vitamine C-supplementen gebruiken dienen dit bij medisch onderzoek aan te geven omdat het bloedbeeld hierdoor verandert en zodoende een verkeerde diagnose kan worden gesteld.
  • Een gezond lichaam kan gigantische hoeveelheden vitamine C verdragen, maar niet verwerken. Het menselijk lichaam is namelijk uiterst capabel om overtollige vitamine C te lozen via de urine.
  • De effectiviteit van megadoses vitamine C –bijvoorbeeld bij verkoudheid– is nooit afdoende aangetoond.
  • Het in de spieren of bloedvaten toedienen van grote hoeveelheden vitamine C wordt de afgelopen jaren als proefondervindelijke therapie gebruikt tegen kanker.
  • Te grote hoeveelheden vitamine C remmen de opname van koper uit voeding en kunnen de nieren overbelasten en zodoende nierstenen veroorzaken.

Heb je vragen of opmerkingen m.b.t. vitamine C? Laat hieronder een berichtje achter…

22 reacties op “Vitamine C: Waar is het goed voor en waar moet je op letten?

  1. Maria ·

    Ik gebruik sinds kort vloeibare vitamine C. Ik heb een chronische gastritis, dus ik spreid 1 gram vitamine C over 3 dagen. Ik heb nu het gevoel dat mijn maag opblaast. Wat is hier de oorzaak van?

    Reageer
  2. Klaas ·

    Beste Dave, beste Paul. Ik had naast de 4 loratadine per dag al prednisolon gehad. Van de prednisolon werd de netelroos bij mij alleen nog erger. Dan kon ook nog ciclosporine, montelukast en omalizumab. Ik heb al meer dan 30 jaar ervaring met hoge dosis vitamine C, zonder problemen. En dan ga ik me niet ook nog wagen aan bovengenoemde medicijnen. Bij extreme jeuk, veroorzaakt vitamine C helemaal geen diarree. En wat vitamine C maximum betreft, de gezondheidsraad geeft voor vitamine D ook zeer ontoereikende adviezen. De EFSA stelt helemaal geen maximum aan vitamine C inname. De internist en de dermatoloog vonden mijn gezondheid verder uitstekend (75+). Ik heb een goede hematocriet waarde en uitstekendelever en nier waarden en mijn schildklierwaarde is ook uitstekend. Het gen van ijzerstapeling heb ik niet. Hoge dosering vitamine C heeft niet alleen invloed op de koperinname, maar remt ook de vitamine B12 opname, daar is in te voor zien. Ik nam vitamine C van kruitvat van 1000 mg en heb totaal geen last van maagproblemen. Ik heb geen hoge bloeddruk, geen diabetes en gebruik geen enkel medicijn. Groeten Klaas

    Reageer
    • Paul ·

      Beste Klaas, Ik heb je antwoord gericht aan Dave (onder het artikel over galbulten / netelroos) naar hier verhuisd, aangezien het volledig over vitamine C gaat. Groeten, Paul

  3. oscar van der mast ·

    Ik gebruik al jaren 10.000 mgr c per dag heb openhart operatie gehad en stone na week weer op mijn benen en kom alles doen denk dank aan de c

    Reageer
  4. Tristan ·

    Vitamine C is een belangrijke stof voor het volgende proces: ‘Het enzym dat proline post-translationeel hydroxyleert gebruikt vitamine C als co-enzym’. Kan iemand mij uitleggen wat er met het gedeelte: ‘post-translationeel hydroxyleren’ wordt bedoeld? Tristan

    Reageer
    • Paul ·

      Proline is een aminozuur / eiwitbouwsteen. Hydroxylering / hydroxilatie is een vorm van oxidatie; een biochemische reactie waarbij een hydroxylgroep wordt toegevoegd aan een molecuul. Hydroxygroepen zijn o.a. noodzakelijk om (thio)zwavelbruggen te vormen. Translatie is het vertalen van mRNA in eiwit. Post-translationeel betekent dus: voordat translatie plaats heeft gevonden.

  5. R. ·

    Hallo Paul, Kun je een grote hoeveelheid vitamine C, b.v. 2000 mg, voor het slapen innemen. Beïnvloedt dat je slaapgedrag?

    Reageer
    • Klaas ·

      Beste R, Vitamine C beter ’s morgens nemen, als je geen jeuk, allergie of stress hebt moet je vaker plassen. Vitamine C (ascorbinezuur) is een zwak zuur en maakt ons bloed niet zuur. Dierlijk eiwit is veel meer verzurend. Iedereen die niet tegen de zwak zure vorm van vitamine C kan, er is Ester C. Ik gebruik zelf vitamine C van de Kruidvat in hoge dosering en ben 70-plusser. Zie wat Anthon de Bont schrijft. Of Dr. Gert Schuitemaker (apotheker en gepromoveerd op hart- en vaatziekten). in HET GOUDEN BOEKJE VOOR DE GEZONDHEID . Of over vitamine C in ORTHO KENNIS. Of wat Dr. J. Beunk uit Haarlem schrijft over vitamine C. Dr. Schuitemaker schrijft over vitamine C en nierstenen, dat die ooit bij een laboratorium proef gevonden zijn. In de praktijk is het volgens Dr. Schuitemaker nog nooit bewezen en alle zogenaamde bronnen leiden uiteindelijk terug naar die laboratoriumproef. Iedereen mag van mij de dure vitamine C nemen, ik gebruik zelf al meer dan 30 jaar de goedkope vitamine C en ik heb geen botontkalking. Groeten Klaas.

  6. sarah ·

    Hallo iedereen, Ikzelf werk in een natuurwinkel en weet dat er in de voedingssupplementen in België overal Ascorbinezuur in zit. Dit verzuurt je bloed en heeft negatieve gevolgen op lange termijn. Al 4 jaar specialiseer ik mij in voedingssupplementen qua kwaliteit – prijskwaliteit. Ik kom altijd op één en hetzelfde uit: producten uit de USA. Bekijk zelf de ingrediëntenlijst: TheTrueYou.eu Vinalii Vitamin C. Groetjes iedereen, Sarah

    Reageer
  7. kimberley pex ·

    Héél veel vrouwen hebben vaak blaasontstekingen. Vitamine C (en ik bedoel dus geen 50 milligram, maar paar duizend) is het aangewezen middel om de zuurgraad in de blaas goed te houden, en zo blaasontstekingen definitief te voorkomen/bestrijden. Ik weet dat er ontzettend vaak antibiotica wordt voorgeschreven bij blaasontstekingen, misdadig vind ik dat. Crimineel! Je hele darmflora gaat zo naar de haaien. Ook candida kan flink gaan woekeren in darmen, baarmoeder, je hele lijf, zelfs ook op alle organen. Waar kies je voor…

    Reageer
  8. sylvie ·

    Misschien een rare vraag, maar ik ben de laatste tijd heel moe! Ik kan echt de hele dag slapen. Pfeiffer kan het niet zijn zeggen ze, want dat heb ik een jaar geleden gehad. Zouden vitamine C pilletjes helpen voor mijn vermoeidheid?

    Reageer
    • Paul ·

      Nee, vitamine C zal niet helpen tegen je vermoeidheid zolang er geen sprake is van een duidelijk vitamine C-tekort. Chronische vermoeidheid is bovendien veel vaker het gevolg van een tekort aan vitamine D, ijzer of vitamine B12. Het lijkt me dan ook raadzaam om je bloed eens te laten testen op deze voedingsstoffen. In dit artikel over (chronische) vermoeidheidsklachten kun je overigens veel meer lezen over de mogelijke oorzaken van ogenschijnlijk onverklaarbare vermoeidheid. Overigens is het niet zo dat je de ziekte van Pfeiffer maar 1 keer kunt krijgen. Er zijn volop gevallen bekend waarbij iemand de ziekte van Pfeiffer voor een tweede maal doorloopt; zelfs voor een derde keer! De ziekte van Pfeiffer oftewel klierkoorts oftewel ‘infectieuze mononucleose’ wordt veroorzaakt door het Epstein Barr-virus (EBV). Meestal bouwt je lichaam tijdens een virale infectie voldoende antistoffen om dit herpesvirus te overwinnen en uiteindelijk resistent te worden jegens het betreffende virus. Het virus blijft sowieso de rest van je leven ‘in slapende toestand’ in je lijf aanwezig, maar veroorzaakt in dat geval geen klachten meer. Er zijn echter ook gevallen bekend waarbij het EBV-virus opnieuw actief wordt, waardoor je dus voor een tweede maal de klachten en symptomen van Pfeiffer doormaakt. Nederlandse artsen zijn er nauwelijks bekend mee, maar er bestaat zelfs een zeldzame doch chronische vorm van Pfeiffer, beter bekend als een ‘chronisch actieve EBV-infectie’. Daarnaast ZOU het EBV-virus kunnen muteren, waardoor de voormalige antistoffen niet langer effectief zijn om het virus te onderdrukken… Tot slot kun je een relatief zeldzaam ‘broertje’ of ‘zusje’ van Pfeiffer oplopen, bijvoorbeeld cytomegalie, veroorzaakt door het verwante cytomegalo-virus (CMV). (bron + bron + bron + bron) Laat je al met al dus niet te gemakkelijk afschepen en vraag je huisarts desnoods om doorverwijzing naar een specialist zodat er een concrete diagnose kan worden gesteld en een passende behandeling kan worden voorgeschreven. Al met al denk ik niet dat je de oplossing van je vermoeidheidsklachten moet zoeken in vitamine C-tabletjes… Beterschap!

    • Eelco ·

      Hallo. Ik heb pas ook pfeiffer gehad. En dat was toch echt voor de 2e keer, veel mensen zeggen dat het niet kan. Maar je huisarts zal er anders over denken! Succes

  9. Debby ·

    Acerola poeder is een super vitaminen C wel prijzig maar niet chemisch.

    Reageer
    • Robert ·

      Weet je wat pas “super vitamine C” is? misschien heb je we weleens van gehoord… groente en fruit! Waarom zou je in hemelsnaam duur, gedroogd, poedervormig Acerola-extract (van gedroogde West-Indische kersen c.q. Barbadoskersen) innemen als je ook gewoon verse kersen kunt eten?! Of paprika of kiwi of citrusvruchten of bosbessen… Dat gaat me de pet echt te boven.

  10. Rebecca ·

    Hallo, Ik heb een vraag over vitamine C met betrekking tot het enzym in bananen. Voor school heb ik een experiment moeten uitvoering waaruit is gebleken dat het enzym in bananen wel degelijk het vitamine C-gehalte (langzaam, maar zeker…) afbreekt. Maar nou las ik op internet het volgende: “Enzymen uit de banaan kunnen vitamine C veranderen, waardoor men vroeger dacht dat vitamine C verloren was gegaan. Maar de veranderde vitamine C (dehydroascorbinezuur) is even werkzaam in het lichaam als de oorspronkelijke vitamine C. Het is dus niet waar dat hier vitamine C verloren gaat.” Weet iemand of deze informatie correct is. En dat niet alleen… Kan iemand mij uitleggen hoe dit proces (van ascorbinezuur naar dehydroascorbinezuur) dan verloopt. Ik hoop dat jullie mij hiermee kunnen helpen, want ik kan het antwoord nergens vinden! M.v.g. Rebecca

    Reageer
    • Paul ·

      Beste Rebecca, Vitamine C is een verzamelterm voor L-(dehydro)ascorbinezuren. Omdat er verschillende spiegelbeeld-isomeren van ascorbinezuur bestaan, heeft vitamine C in beginsel de naam ‘L-ascorbinezuur’ gekregen. Deze vorm van vitamine C kan bijvoorbeeld worden gevormd door verestering van 2,3,4,5,6-pentahydroxy-2-hexeenzuur; de COOH-groep aan het eerste koolstofatoom vormt dan een ester met de OH-groep aan het vierde koolstofatoom. In planten (bananen e.a.) en andere organismen wordt L-ascorbinezuur op een andere manier gevormd. De grondstof van deze ascorbinezuurvorming is glucose; onder invloed van allerhande enzymatische reacties verandert glucose/glycogeen in L-ascorbinezuur. (bron) L-ascorbinezuur is een zuur; het kan dus als reductor in redoxreacties optreden. Het L-ascorbinezuur verliest dan twee H+-ionen van de OH-groepen aan de koolstofatomen 2 en 3. Ook verliest het daarbij twee elektronen. Zodoende ontstaat een gereduceerde vorm van vitamine C, namelijk dehydroascorbinezuur. UVB- en UVC-straling (dus o.a. bij blootstelling van bananen aan zonlicht) zorgen voor de vorming van vrije radicalen; vitamine C reageert met deze radicalen tot dehydroascorbinezuur, de gereduceerde vorm van vitamine C. Hierdoor vervalt een deel van het ascorbinezuren; de concentratie aan ascorbinezuur neemt dus af. Schijnbaar kan glutathion de gereduceerde vorm van vitamine C, dehydroascorbinezuur, weer terug omzetten tot ‘gewoon’ ascorbinezuur. Zoals je al aangeeft, hoeft de omzetting van vitamine C tot L-dehydroascorbinezuren niet per se te betekenen dat er onder aan de streep minder bio-actief vitamine C overblijft. (bron + bron + bron + bron + bron) Hopelijk heb je iets aan deze info. Groeten, Paul P.S. In de eerste twee bronnen wordt er onderzoek gedaan naar het vitamine C-metabolisme in tropische vruchten, waaronder bananen.

  11. Jashan van Haren ·

    Er is nooit bewezen dat hoge doseringen vit C. nierstenen veroorzaakt. Ik gebruik al 20 jaar meer dan 10 gram per dag. Geen nierstenen dus, maar ook geen dokter meer nodig. Buiten een goede weerstand ook vele positieve bijwerkingen, als wondgenezing, mooiere huid en een volle bos haar op mijn (bijna 60e jaar). Maar hier spelen ook de genen een rol. Het zou goed zijn de rol van de farmaceutische industrie en zijn invloed te bestuderen en je te prepareren op de enorme schok die je dan te verwerken krijgt: de ziekte industrie.

    Reageer
    • Hermans Roger ·

      Zeer goed antwoord. Gebruik zelf ook al 15 jaar 8 gram vitamine C per dag. Werd door de huisdokter er op aangeduid dat ik nierstenen zou krijgen bij te veel en te hoog gebruik van vit. C. Mijn haardos staat er ook nog steeds en ben 60 jaar. Groeten, Roger

    • Paul ·

      Nee, er is geen onomstotelijk bewijs dat vitamine C primair verantwoordelijk is voor het ontstaan van nierstenen… Maar er zijn wel degelijk verregaande wetenschappelijke aanwijzingen dat de inname van hooggedoseerde vitamine C-supplementen de kans op nierstenen enorm vergroot. Dat geldt des te meer als je een voorgeschiedenis hebt met nierstenen bestaande uit calciumoxalaat. Er gaat zo onwijs veel geld om in vitaminesupplementen en de regelgeving hieromtrent is zodanig summier dat er onwijs veel rotzooi op de markt is. Bekijk de ingrediëntenlijst van vitaminepreparaten eens en je zult versteld staan van de gesynthetiseerde vulstoffen, zoetstoffen en andersoortige goedkope toevoegingen. En de ‘vitamines’ die erin zitten doen 9 van de 10 keer helemaal niks. Als je het dan toch over bewijslast hebt, men zou eens met bewijzen op de proppen moeten komen dat vitaminesupplementen positief uitwerken op de humane gezondheid (en niet negatief). Het is niet voor niets dat er steeds meer kritiek komt op vitaminesupplementen en dat men steeds vaker aanraadt om bio-actieve vitamines uit natuurvoedingsmiddelen te halen en synthetische, inactieve vitamines in grote potten met massaproductie-pilletjes links te laten liggen. (bron)

  12. anne ·

    Hallo. Ik had een vraag met betrekking tot vitamine C in paprika’s. Weet u misschien waar de vitamine C zich exact in een paprika bevindt (waar in de cel) en hoe het komt dat door een paprika te koken, de concentratie vitamine C in de paprika afneemt? Alvast bedankt en m.v.g. Anne

    Reageer
    • Paul ·

      Vitamine C is water-oplosbaar, vandaar dat vitamine C met het het uittreden van vocht/sap ook vitamine C verliest. Waar de vitamine C zich precies in (of buiten) de cellen van een paprika bevindt, is lastig te definiëren. Dat ligt aan de soort paprika, de omstandigheden waarin de paprika verkeert, je exacte definitie van vitamine C (L-ascorbinezuur, L-dehydroascorbinezuur of de tussenvorm) en verschilt bovendien per cel. Heb je een stukje aanvullende context? Dat zou de aard van je vraag verduidelijken… Sowieso is een groot deel van het vitamine C (vanwege de water-oplosbaarheid) aanwezig in het intracellulaire vocht van de paprika. Ik heb overigens nog nooit een paprika gekookt zien worden. ;)

Plaats een reactie


Je reactie wordt voor publicatie gekeurd door de redactie en dient te voldoen aan de regels voor reacties.