Is koffie gezond of ongezond?

koffie gezond of ongezondSinds jaar en dag is er volop discussie gaande over de veronderstelde heilzaamheid dan wel schadelijkheid van koffie: is koffie gezond of juist ongezond?! Tot voor enkele jaren geleden werd aangenomen dat koffie niet bepaald gezond is, of zelfs enorm ongezond. Nieuwe onderzoeken wijzen echter uit dat koffie helemaal niet zo ongezond is als tot voor kort werd beweerd.

Sterker nog, koffie zou zelfs hartstikke gezond kunnen zijn volgens verscheidene onderzoeken. Al met al zou het niet gek zijn als je verward bent door al deze berichten over koffie en je gezondheid, en dat je niet meer weet wie je moet geloven. In dit artikel lees je daarom meer over de vraag of koffie gezond of ongezond is…

Koffie is gezond, mits…

Het antwoord is: koffie is gezond, mits je deze alom populaire ‘leut’, ‘pleur’, ‘slemp’ ‘slobber’ oftewel ‘troost’ met mate drinkt. ‘Gewone’ cafeïnehoudende koffie en koffie cafeïnevrije variant zonder cafeïne hebben beide voordelen voor je gezondheid. Zulke standaard koffiezetsels zijn volgens betrouwbaar wetenschappelijk onderzoek namelijk werkzaam tegen (met name) bepaalde soorten kanker en diabetes. In dat specifieke opzicht en in die betreffende context mag koffie dus met recht gezond worden genoemd. (bron + bron + bron + bron + bron + bron)

Acrylamide in koffie wordt overigens steeds vaker geassocieerd met een verhoogd kankerrisico, al is de wetenschappelijke consensus vooralsnog dat we ons hier nog geen zorgen om hoeven te maken (bron + bron + bron)…

Koffie & bloeddruk

Vroeger werd aangenomen dat koffie ongezond is omdat je bloeddruk zou stijgen door de cafeïne in koffie. Dit zou schadelijk zijn voor je gezondheid omdat je daardoor meer kans hebt op hart- en vaatziekten. De onderzoeken naar cafeïne werden toen losgekoppeld van koffie; met andere woorden: het werd alleen getest door mensen cafeïne LOS van koffie te geven, en niet door het drinken van koffie met cafeïne.

Uit recenter onderzoek blijkt echter dat het juist heel veel uitmaakt of je cafeïne met of zonder koffie binnenkrijgt. Een verhoogde cafeïne-inname zonder koffie veroorzaakt wel sneller hart- en vaatziekten door een hogere bloeddruk, maar cafeïne in combinatie met koffie verlaagt het risico op hart- en vaatziekten juist. (bron) Wetenschappers denken dat dit komt doordat de overige stoffen in koffie de cafeïne-inname in balans brengen. Koffie is dus over het algemeen gezond kan zelfs een positieve uitwerking hebben op je gezondheid.

Koffie & gezondheid gaan prima samen

Je kunt dus gerust een aantal koppen koffie per dag blijven drinken zonder te hoeven vrezen voor je gezondheid. Drink –vooral ’s avonds– echter niet te véél koffie als je nog wilt slapen! Let op: probeer het toevoegen van suiker en melk aan koffie te vermijden voor een optimale gezondheid. Koffie met toevoegingen is namelijk al snel ongezond. Dit komt omdat melk en suiker voor een hoop nutteloze calorieën en vetten in je koffie zorgen.

Wat koffie allemaal kan doen met lichaam, geest, lijn en cupmaat…

Nog even wat achtergrond informatie omtrent koffie voor de échte koffieliefhebbers onder ons… Koffie is een oorspronkelijk Oost-Afrikaanse drank die in eerste instantie voor medische doeleinden werd gebruikt. Koffie wordt gemaakt van de zaden –het zijn dus eigenlijk geen bonen– van koffieplanten en staat voornamelijk bekend om zijn bittere smaak en zijn verzadigende en verhelderende werking. Hierbij een aantal interessante koffiewetenswaardigheden:

1. Verwerking van koffiezaden

Koffie komt van de koffieplant. Eerst worden de koffiebessen van de plant geoogst en vervolgens worden ze ontdaan van het vruchtvlees en het vruchtvlies waardoor de zaden overblijven. Deze zaden –die ook wel koffiebonen worden genoemd– worden eerst gedroogd, dan gebrand of geroosterd en tenslotte gemalen om dienst te kunnen doen in een koffiezetapparaat.

2. Koffiemythes

Tegenwoordig is niet alleen ‘gewone koffie’ populair, maar wordt er ook volop espresso, cappuccino, caffè latte, latte macchiato, koffie verkeerd, ijskoffie of één van de tientallen andere bestaande koffiedranken en koffievarianten besteld. De Nederlandse man drinkt gemiddeld zo’n 7 kopjes koffie per dag en de Nederlandse vrouw gemiddeld 5. Over koffie gaan tal van geruchten de ronde. Zo zou koffie zorgen voor kleinere borsten, werkzaam zijn tegen allerhande ziekten en energie opwekken. Maar klopt dat ook?

3. De werking van koffie op het menselijk lichaam

Veel mensen beweren pas écht wakker te worden na het eerste kopje koffie van die desbetreffende dag. Dit heeft te maken met de adrenerge werking van cafeïne oftewel coffeïne: een stof die sterk aanwezig is in koffie. Cafeïne stimuleert het sympathische zenuwstelsel, de hersenen, de nieren, de maag, de darmen, de hartslag en de ademhaling.

4. Wat is cafeïne?

Cafeïne is een alkaloïde die onder andere voorkomt in koffie, thee en cacao, maar ook wordt toegevoegd aan cola en energiedrankjes. Alkaloïden zijn stikstoffen met een sterke fysiologische en farmacologische werking. Hiertoe behoren onder andere ook genotsmiddelen zoals nicotine en cocaïne en medische middelen zoals morfine. Cafeïne wordt eveneens toegevoegd aan populaire ‘vetverbranders’ of ‘fatburners’ vanwege de ettelijke invloed op de stofwisseling.

5. De beschermende + helende werking van koffie

Er zijn sterke indicaties van de beschermende werking van cafeïne tegen vergeetachtigheid in zijn algemeenheid en tegen Alzheimer in het bijzonder. Overmatig cafeïnegebruik doet dit effect echter teniet. Er is namelijk steeds meer cafeïne nodig om dezelfde uitwerking te realiseren. (bron + bron)

Koffie zou ook helpen tegen kanker. In koffie zit inderdaad een antioxidant dat lichaamscellen en DNA beschermt, maar in groenten en fruit zitten veel grotere hoeveelheden van dit antioxidant. Daarnaast bevatten groenten en fruit óók nog eens vitamines en mineralen die niet in koffie voorkomen.

6. De verslavende werking van cafeïne

Cafeïne is zowel lichamelijk als geestelijk licht verslavend. Stoppen met de cafeïne-inname kan hoofdpijn, een sterke bloeddrukafname en soortgelijke ontwenningsverschijnselen teweegbrengen. Dit komt veelvuldig voor onder mensen die bijvoorbeeld op hun werk koffie drinken, maar thuis niet en daardoor ’s weekends hoofdpijn krijgen. Zie desgewenst ook dit artikel over ‘koffieverslaving’ en ‘cafeïnegewenning’:

7. De gevaren van koffie + cafeïne

Na overmatig cafeïnegebruik kunnen zelfs relatief heftige ontwenningsverschijnselen en bijwerkingen ontstaan zoals rusteloosheid, slapeloosheid en aantasting van hart- en bloedvaten. Cafeïne is daarnaast behoorlijk giftig. Relatief kleine hoeveelheden (plusminus 10 gram) kunnen al dodelijk zijn.

Bovendien blijft cafeïne relatief lang in de bloedbaan aanwezig door diens lange halfwaardetijd. De cafeïne in je bloed halveert ongeveer per 5 uur. Wanneer je om 10:00 uur 4 kopjes koffie drinkt, dan zit er om 15:00 uur nog cafeïne in je bloed van twee kopjes koffie. Mensen die roken breken veel sneller cafeïne af en zwangere vrouwen juist véél langzamer.

Zwangere vrouwen kunnen daarom inderdáád maar beter geen koffie drinken, want ook voor de ongeboren baby geldt de verslavende en oppeppende werking van cafeïne. Daarentegen insinueert Deens onderzoek dat enkele kopjes koffie tijdens de zwangerschap geen kwaad kunnen.

8. Koffie versus lijn

‘Gewone koffie’ is 100 procent natuurlijk en bevat geen kunstmatige toevoegingen. Daarnaast bevat koffie vrijwel geen calorieën. Alleen door het toevoegen van melk en suiker maak je van nature calorieloze koffie tot een vijand van je dieet. Uitsluitend in specifieke soorten oploskoffie –zoals Wiener Melange®– en cappuccino zitten calorieën. Aan dit soort koffieproducten is namelijk tijdens het productieproces melk en/of suiker toegevoegd. Overigens bestaat er ook groene koffie waarvan wordt beweerd dat het bij uitstek helpt bij afvallen en afslanken:

9. Koffie versus cupmaat

De uitslag van het onderzoek –dat in oktober van 2008 werd gepubliceerd– van wetenschapster Helene Jernstoem van de Zweedse Lund-universiteit over het verband tussen het drinken van koffie en het krimpen van borsten is zijn eigen leven gaan leiden.

De conclusie van het Zweedse onderzoek onder driehonderd koffieliefhebsters was dat vrouwen een cupmaat inleveren wanneer ze extreem veel koffie drinken. Vrouwen die gemiddeld 3 koppen koffie per dag nuttigen, lopen al het risico dat hun borsten zullen krimpen. Dit heeft te maken met de invloed die koffie heeft op een bepaald gen dat ongeveer vijftig procent van alle vrouwen heeft. Om een volle cupmaat te verliezen moet er echter nogal wat koffie geleut worden. (bron)

Koffie + afvallen: cardiotraining met een paar dubbele espresso’s

Zeker als je al een tijdje aan cardiotraining doet en een redelijke conditie hebt opgebouwd, kan het lastig zijn om je hartslag voor een langere periode –zeg 30 minuten– hoog genoeg te houden om lichaamsvet te verbranden. Je lichaam went namelijk aan inspanningen en wanneer je een cardio-apparaat instelt op een hogere weerstand om je hartslag te versnellen, dan beginnen je spieren tegen te werken. Een handige manier om dit fenomeen tegen te gaan, is het drinken van een paar sterke koppen koffie (zonder suiker) in het uur voordat je gaat sporten.

Je zult merken dat je hartslag zeker 10 procent hoger is met een paar koppen koffie dan zonder cafeïne in je lichaam. Bovendien heb je meer energie om de cardiotraining nét iets langer vol te houden. Overdrijf het drinken van koffie niet als je wilt afvallen met cardiotraining. Recent onderzoek laat zien dat je zeker tot 6 koppen koffie kunt drinken per dag, zonder dat je lichaam daar negatieve gevolgen van ondervindt. Maar méér dan die 6 koppen kan ervoor zorgen dat je bloeddruk te hoog wordt, mogelijkerwijs met hart- en vaatziekten tot gevolg. En sowieso zijn de (wetenschappelijke) feiten en meningen over koffiegebruik wereldwijd nog altijd zéér sterk verdeeld. (bron + bron + bron + bron + bron + bron)

Een voormalig redactielid van Gezond’r gebruikte deze methode om zijn vetpercentage te verlagen, en het zorgde er doorgaans voor dat hij 30 minuten op een crosstrainer kon staan met een hartslagfrequentie van 130 tot 140 slagen per minuut, terwijl zijn hartslag zónder koffie met moeite boven de 115 BPM uitkwam. 😕

Drink jij koffie voordat je gaat sporten? Zo ja, helpt het voor jou om beter te presteren? Drink jij überhaupt veel koffie en wat voor effect denk jij dat koffie heeft op je gezondheid? Is koffie volgens jou  gezond of toch veeleer ongezond! Deel jouw vragen, opvattingen, ervaringen en bevindingen ten aanzien van de positieve en negatieve gezondheidseffecten van koffie en cafeïne in een berichtje hieronder!

12 reacties op “Is koffie gezond of ongezond?

  1. Vincent ·

    Mensen die puur cardio doen om af te vallen, zijn niet de meest snuggere mensen. Net zoals mensen die nog steeds geloven dat je op een bepaald hartslagpercentage moet zitten voor de ideale “vetverbrandingszone” te zitten. Maar dat terzijde. Cafeïne is een goede energizer. Het geeft je meer energie om intens bezig te zijn. Heb je een dip, neem wat cafeïne. Aspirine voor het sporten nemen is ook handig. Verdund je bloed zodat het sneller rond gepompt kan worden wat er voor zorgt dat er meer zuurstof in de spieren komt. Wat er weer voor zorgt dat je harder en intenser kunt sporten. Het is jammer dat ECA en ECY Stacks verboden zijn in Nederland. Zijn zo’n beetje de enige “fatburners” die werken.

    Reageer
    • Dany ·

      “Mensen die puur cardio doen om af te vallen zijn niet de meest snuggere mensen”… Je moet er natuurlijk wel rekening mee houden dat niet iedereen van sporten houdt. Alleen cardiotraining doen, mag dan wel niet de meest efficiënte manier zijn om een strak lichaam te krijgen, het helpt altijd nog beter dan op de bank zitten. 🙂 BTW ECA & ECY Stacks zijn Stackers met ephedra?

    • Vincent ·

      Cardio heb je natuurlijk in vele vormen. Ondanks dat rennen een manier is om veel te verbranden kan het bij mensen die aan de zware kant zijn juist negatieve gevolgen hebben. Elke stap die je doet komt er een enorme druk op de knie gewrichten en pezen. Tel daarbij op dat de meeste mensen nu niet bepaald sportschoenen dragen die de klappen verzachten dan kan het niet prettig zijn. Daarom vind ik persoonlijk roeien en fietsen prettiger als het moet. Daarnaast heb je nog verschil in Lage Intensiteit Duur cardio en High Intensity Interval Training en Tabata’s. Veel mensen zie je LiT cardio doen voor lange periode en ze denken dat je in een bepaald hartslag regio moet zitten omdat het zogenaamd de “ideale verbrandingszone” is. Iets wat onzin is. Je moet gewoon zo intens mogelijk bezig zijn dat je niet buiten adem bent, maar net niet in staat bent een gesprek te voeren. Daarnaast zal het weinig doen voor overall verbranding. Twee vrouwen naast elkaar die de hele tijd aan het kleppen zijn sporten niet. 😉 High Intensity Interval Training daar en tegen is al een stuk beter. 20-25 min afwisselend in tempo van stevig wandelen, joggen en vol uit sprintje trekken elk in korte intervallen van 30-45 sec. Je hartslag gaat door het dak en je algemene verbranding komt ook hoger te liggen. Je verbrand minder spieren, het is beter van toepassing op mensen die veel koolhydraten eten op een dag, je krijgt er betere conditie van dan LiT cardio, je bent korter bezig… wat wil je nog meer. 😀 Tabata’s zijn dodelijk. Je pakt een oefening zoals de squat en een licht gewicht. Voor 20sec lang snelle explosieve herhalingen, 10sec rust en dan weer 20 sec actief. Dat voor 4 mins lang. Dat is echt pittig om te doen. Regelmatig wisselen met cardio vormen is ook verstandig. Als je een bepaalde beweging maakt met een spier dan word er zuurstof in gepompt. Hoe vaker de spier een bepaalde beweging maakt des te efficiënter de spier omgaat met de zuurstof toevoer. Ergo men denkt dat ze een betere conditie hebben gekregen opeens. Maar als je lichaam efficiënt is geworden zal de hartslag en alles wat lager liggen dus verander dan en ga roeien i.p.v. fietsen. Nieuwe beweging en meer zuurstof, lichaam moet harder werken en je bent weer op weg. ECA en ECY Stacks zijn geen Stackers met efedra. ECA = Efedra / Caffein / Asperin… 
ECY = Efedra / Caffein / Yohimbe
. Je moet die ingrediënten los kopen en dan zelf volgens een bepaalde dosering prepareren.

    • Paul ·

      @Vincent: Ik waardeer dat je hier je opvattingen wilt delen, maar ik denk niet dat je onder een artikel over koffie de juiste doelgroep aanspreekt. Verdere informatie over HIIT, Tabatha en Stackers kun je desgewenst hier plaatsen (zodat bovenstaand artikel on-topic blijft):

  2. janneke ·

    Ik drink niet echt koffie voor het sporten, wel als ik druk heen en weer moet haasten (telkens 10 minuten tussen verschillende locaties). Helpt inderdaad om vol te houden, krijg daardoor ook minder zin om na de drukte iets zoets te pakken. Dat alleen al is prettig!

    Reageer
  3. Red Ronny ·

    Hey, ik drink elke dag heel veel koffie en ondervind hier absoluut geen nadelen van! Als ik koffie drink ’s morgens kom ik de dag gemakkelijk door! Koffie is dus gelijk aan een vet coole drank!

    Reageer
    • Paul ·

      Ijskoffie wel ja… 😉

  4. kimberley ·

    Ik drink zo’n 5 kopjes koffie per dag, weet ook dat het giftig is en zo, maar ja, toen ik geen koffie dronk, zat ik niet bepaald lekker in me vel en toen ik het begon te drinken, voelde ik me stukken beter. Dus ik denk dat koffie voordelen en nadelen heeft, alleen heb ook wel is gehoord dat je van koffie kaal wordt… ben benieuwd of dat echt zo is…

    Reageer
    • Paul ·

      Volgens mij is het niet zo dat je (sneller) kaal wordt door het drinken van koffie. Er zijn juist aanwijzingen dat koffie en cafeïne weleens werkzaam zouden kunnen zijn TEGEN overmatig haarverlies en kaalheid. (bron)

  5. Vedran Simic ·

    Ik las op de website bij de informatie over thee dat je deze beter 1 uur voor de maaltijd tot 2 uur na de maaltijd beter niet kan drinken in verband met een goede opname van voedingsstoffen. Mijn vraag is of dit ook voor koffie geldt?

    Reageer
    • Paul ·

      Beste Vedran, Het gaat om tannines in theebladeren, die met name ijzer roven. In koffie komen deze tannines ook voor, maar slechts in extreem beperkte mate (minimale hoeveelheden tot sporen) (bron).

  6. lieve de clercq ·

    Ik drink jaren koffie en het belet me niet te slapen. Echter, ik drink het puur en eens vergiste ik me en gaf vrienden in plaats van decafeïne gewone koffie. Achteraf zegden ze me dat ze goed geslapen hadden, want van mijn koffie zouden ze zeker niet kunnen slapen. Je ziet maar…

    Reageer

Plaats een reactie


Je reactie wordt voor publicatie gekeurd door de redactie en dient te voldoen aan de regels voor reacties.